№7-лекция тақырыбы: С. Бақырғани рухани-әдеби мұрасының маңызы 
(1 сағат. 7-аптада).

  	Сабақтың мақсаты: 
-	С. Бақырғани мұрасын түсініп, бағалай білуіне;
-	С. Бақырғани мұрасын жан-жақты талдай білуіне;
-	С. Бақырғани мұрасының көркемдік ерекшеліктерін ажырата білуіне;
-	С. Бақырғани мұрасының өзгешелігін көрсете білуіне;
-	С. Бақырғани мұрасының іздерін кейінгі кезеңдердегі әдебиеттерден таба білуіне үйрету.
           
Сабақтың нәтижесі:
-	студент С. Бақырғани мұрасын қарастыра отырып, оны көркемдік тұрғысынан ажырата, нақтылай, түсіндіре, талдай, талқылай және мысалдар келтіре алатын болады.

Қ.А. Ясауи дәстүрінің жалғастығы. Ясауи сопылық мектебінің түлегі, ұстазының сүйікті шәкірті – Сүлеймен Бақырғанидың рухани мұрасы жайлы деректер. Хакім ата атануы. «Бақырғани кітабы» еңбегінің тақырыбы мен идеясы. Шығармаларында сопылық идеясын насихаттауы. «Бақырғани кітабының» бөлімдері мен онда көтерілген мәселелер. Адамның өмірдегі орны, гуманистік идеялардың шығармасында көтерілуі.
Шығармашылығы тұрғысынан келгенде С. Бақырғани хикмет дәстүрін жалғастырушылардың көшбасшысы, Ясауи  шәкірттері арасындағы ең мол әдеби мұра қалдырған тұлға peтінде ерекшеленеді. Автордың «Бақырған кітабы», «Ақырзаман кітабы»,  «Расул миғражы», «Бибі Мәриям» дастаны, «Жарты алма» қиссасы секілді шығармалары бар. Соңғы үш туынды бір ғана оқиғаға кұрылған дастандар ретінде жазылған. «Ақырзаман кітабы» - қиямет күнінің белгілерін поэзия тілімен суреттеген туынды. Ал «Бақырған кітабы» «Диуани хикмет» секілді бертініректе құрастырылып,  XVIII ғасырға дейін толықтырылумен келген, хикмет жанрында жазылған көптеген шығармаларды қамтыған жинақ болып табылады.
Бақырғани туындылары көп жағдайда Ясауи хикметтеріне стильдік еліктеу немесе оларды қайта жырлаудан гөрі нәзирагөйлік үрдіспен жалғастыру, жауаптасу секілді әсер қалдырады. Осы тұста айта кететін бір мәселе - отандық әдебиеттануда нәзирагөйлік - эпикалық туындыларды қайта жырлауға қатысты дәстүр болып саналса, түрік ғалымдары ғазал секілді таза лирикалық жанрда да нәзира үлгілері болады деп есептейді. Түрік әдебиетінде мұның көптеген көрнекі мысалдары да бар. Ясауи «Диуанында» он төрт буынды қос тармақты ғазал үлгісімен жазылған «Пейіш пен тозақ айтысы» деп аталатын хикмет бар. Бақырғани де осы өлшемді сақтай отырып, «¥жмақ пен тамұқ айтысын» жырлаған.  Екі хикметтің басталуы мен аяқталуы бірдейге жуық, соңындағы автор есімінде ғана айырма бар. Шығармалардың негізгі мазмұндық желісі де сәйкес келеді, өзара мәндес сөздермен арнайы қайта жазылғандай әсер қалдырады. Осындай сәйкестіктер Ясауиге телінетін «Дәруішлер сұхбатында» хикметі мен Бақырғани жазған «Еранлар махфилінде» хикметтерінде, Ясауидің «Қаһһар атлығ қаһрында» туындысы мен Бақырғанидің «Рахман атлығ рахматыңда» хикметінде, сондай-ақ Ясауидің «Йол үстінде олтуруб», Бақырғанидің «Йол башыға келибан» атты шығармаларында және қос автордың да «Не хош татлығ Хақ йады» деп басталатын хикметтерінде молынан кездеседі. Ясауи хикметтерінде негізі қаланған тағы бір дәстүр – Құран аяттарынан, пйағамбар хадистерінен үзінді келтіріп отыру тәжірибесі де Бақырғани назарынан тыс қалмаған. Шәкірт ақын өзінің «Ишим, хошым, мағишатым» атты бір ғана хикметінде 38 жол ішінде Құраннан 10 түрлі аят келтірген.

Тақырыпқа байланысты сұрақтар:

1.	С. Бақырғани ақындығы туралы не білесіз?
2.	С. Бақырғанидің түркі мәдениеті мен әдебиетіне ықпалы жайында айтыңыз!
3.	С. Бақырғанидің түркі мәдениетінің қалыптасуы мен дамуына үлесі болды ма?
4.	С. Бақырғани шығармасының көркемдігі туралы айтыңыз!
5.	С. Бақырғани мұраттарын баяндаңыз!
6.	С. Бақырғани шығармасының ерекшелігі туралы не айтасыз?
7.	Орта ғасырлардағы әдеби мұралардан С. Бақырғани мұрасының өзгешелігі туралы айтыңыз!
8.	С. Бақырғанидің көтерген басты мәселелеріне тоқталыңыз!
9.	С. Бақырғанидің мұрасын зерттеген ғалымдардың еңбектерін білесіз бе?
10.	С. Бақырғани мұрасының ізін кейінгі кезеңдердегі әдебиеттерден табуға бола ма?

Пайдаланатын әдебиеттер тізімі:

1. Келімбетов Н. Көркемдік дәстүр жалғастығы. Алматы, 2000.
2. Қазақ әдебиетінің қысқаша тарихы. I-кітап. Алматы, 2001.
3. Бақырғани С. Бақырған кітабы. Алматы, 1995.
4. Келімбетов Н. Ежелгі дәуір әдебиеті. Астана, 2005.
5. Қыраубайқызы А. Ежелгі әдебиет. Алматы, 2012.

Электрондық оқулықтарға қажетті сайттар:

            1. http://www.infoliolib.l/info/.
            2. http://www.openj-gate.org /.
            3. http:/www.rubricon.com– РУБРИКОН.